Ev arkadaşı taşınırken depozito ve ortak eşya nasıl paylaşılır?
Ev arkadaşlıkları sonsuza dek sürmez; biri taşınır, yenisi gelir. Taşınma anı, en çok para tartışması çıkan zamandır: depozito kime, ortak eşya kimde kalacak, son faturalar kim ödeyecek?
Aşağıda ayrılma sürecini adım adım ve bir kontrol listesiyle bulacaksın.
1. Ayrılacak kişi haber verir
En az bir ay önceden haber vermek, hem kalanlara yeni birini bulmak için süre verir hem de kiranın boşta kalmasını önler. Bu süreyi ev kurallarına yazmanı öneririz.
2. Depozito nasıl ele alınır?
Depozito genelde evin kiracıya ve ev sahibine ait kısmıdır. İki yaygın yol var:
- Yeni biri gelirse: Yeni gelen kişi, ayrılan kişinin depozito payını öder; ayrılan kişi parasını ondan alır.
- Yeni biri gelmezse: Depozito, sözleşme sona erince ev sahibinden iade edilir; ayrılan kişi payını o zaman alır ya da kalanlar peşin ödeyip sonra eşitler.
Hangi yolun seçildiğini ayrılmadan önce yazılı hâle getir.
3. Ortak eşya
Ortak alınmış eşyalar (çamaşır makinesi, televizyon, mutfak gereçleri) için üç seçenek var:
- Kalanlar satın alır: Eşyanın güncel değeri belirlenir, ayrılanın payı ödenir.
- Ayrılan alır: Eşyayı götürür, diğerlerine payını öder.
- Yeni gelen devralır: Yeni gelen kişi eski değerin payını öder.
Değeri belirlerken ikinci el fiyatlarına bakmak ya da birlikte makul bir rakam konuşmak yeterlidir.
4. Son faturalar ve hesaplar
- Ayrılma tarihine kadar kira ve fatura payı ödenir; fatura henüz gelmediyse tahmini bir tutar ayrılır.
- Faturalar ayrılan kişinin adınaysa abonelik devri ya da kapatılması konuşulur.
- Ortak borç ve alacak kapatılır; ayrılırken net bakiye hesaplanır.
5. Teslim ve kontrol listesi
- Odayı ve ortak alanı fotoğraflarla kayıt altına al.
- Anahtarları teslim et.
- Kişisel eşyaların hepsinin alındığından emin ol.
- Bakiye ve depozito kapatıldı mı kontrol et.
- Ev arkadaşlarına ve ev sahibine ayrıldığını yazılı olarak bildir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye değildir. Depozito ve sözleşme konularında sözleşmene ve gerekirse bir uzmana bak.
Hesabı uygulamada kapatmak
Ev Ortağım'da bir ev arkadaşı evden ayrıldığında, o andaki borç ve alacağı ev arkadaşlarıyla birlikte kaydedilir ve eve katılma, ayrılma kayıtları geçmişte görünür. Böylece ayrılırken "ne kadar borçluydu" sorusunun cevabı hazır olur.
Örnek: ayrılan kişinin son hesabı
Mert ayın 20'sinde taşınıyor (örnek). Son hesabı şöyle çıkar:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Kira payı (20 gün) | 4.333 ₺ |
| Faturalar (20 gün) | 270 ₺ |
| Ortak market borcu | 85 ₺ |
| Daha önce ödenen avans | -300 ₺ |
| Toplam ödeyeceği | 4.388 ₺ |
Depozito payı ayrı kaydedilir; yeni gelen ödediğinde Mert'e iade edilir. Kira payı gün bazlı hesaplanabilir ya da ayın tamamını ödeme kuralı ev anayasasına yazılabilir.
Anlaşmazlık olursa
- Rakamlar için kayıtlara (fatura, fiş, ödeme kaydı) bakın.
- Eşya değeri konusunda ikinci el fiyatlarına bakıp ortalama bir rakam belirleyin.
- Uzlaşamazsanız ortak bir tanıdığı arabulucu olarak dahil edin.
- Büyük depozito anlaşmazlıkları için ev sahibine ve sözleşme şartlarına bakın.
Sık sorulan sorular
Ev arkadaşı taşınırken depozito kime ödenir?
Yeni biri gelirse ayrılan kişinin payını genelde yeni gelen ödeyerek devralır. Yeni biri gelmezse depozito sözleşme sonunda ev sahibinden iade edilir ve ayrılan kişi payını o zaman alır.
Ortak eşya ayrılırken kime kalır?
Üç yol var: kalanlar eşyanın değerini ödeyip alır, ayrılan eşyayı götürür ve payını öder ya da yeni gelen devralır. Hangisi seçilirse seçilsin, önceden yazılı konuşmak gerekir.
Ayrılma bildirimi ne kadar önce verilmeli?
Genelde bir ay önce. Süreyi ev kurallarına yazmak ve herkesin kabul etmesi ileride sorun çıkmasını önler.