Elektrik, su ve doğalgaz faturası ev arkadaşları arasında nasıl bölünür?
Kira sabittir, faturalar ise her ay değişir. Üstelik tek sayaç olduğu için kimin ne kadar harcadığı belli olmaz. Bu yüzden faturalar, ev arkadaşları arasında kiradan daha çok "adil mi?" tartışması çıkarır.
Burada elektrik, su ve doğalgaz faturasını bölüşmenin dört yaygın yöntemini, ay ortasında taşınan biri için gün bazlı hesabı ve pratik ipuçlarını bulacaksın.
1. Eşit bölüşüm
Fatura toplamı kişi sayısına bölünür. 1.200 ₺ fatura, 3 kişi: kişi başı 400 ₺. Herkesin evde benzer süre kaldığı ve benzer kullandığı evlerde en az tartışma çıkaran yöntemdir.
Ne zaman uygun? Kullanım farkı küçükse, herkes sürekli evdeyse ve sayaç tek ise.
2. Gün bazlı bölüşüm
Biri ay ortasında taşındıysa ya da uzun süre evde değilse, faturayı kişi-gün üzerinden bölmek adildir. Örnek: 1.200 ₺ fatura, ay 30 gün.
| Kişi | Evde kaldığı gün | Pay | Ödeyeceği |
|---|---|---|---|
| Ayşe | 30 | 30/75 | 480 ₺ |
| Mert | 30 | 30/75 | 480 ₺ |
| Zeynep (ay ortasında taşındı) | 15 | 15/75 | 240 ₺ |
| Toplam | 75 kişi-gün | 1.200 ₺ |
Hesap: 1.200 ₺ ÷ 75 kişi-gün = 16 ₺ ve her kişi, kaldığı gün sayısı kadar öder.
3. Kullanım farkına göre
Biri evden çalışıyor, klima ya da elektrikli ısıtıcı kullanıyor, çok uzun duş alıyorsa eşit bölüşüm haksız olabilir. Çözümler:
- Sabit bir fark belirle: Örneğin evden çalışan kişi toplam elektriğin %40'ını, diğerleri %30'unu öder.
- Ek cihaz için ek pay: Kendi klimasını kullanan, klimanın tahmini tüketimini üstlenir.
- Alt sayaç: Mümkünse kişisel odalara alt sayaç taktırmak en kesin yöntemdir; ev sahibiyle konuşmak gerekir.
Burada kural, baştan ve açıkça konuşulan oran olmasıdır. Sonradan ortaya çıkan farklar kırgınlık yaratır.
4. Sabit aylık tutar
Herkes her ay sabit bir tutar öder (örneğin kişi başı 300 ₺), fatura gelince hesap kasadan ödenir. Yıl sonunda fazla ya da eksik kalan, ortak kasada eşitlenir. Kış-yaz farkını yumuşatır, ama kasayı tutan kişinin kayıt düzeni şart.
Doğalgaz ve ısınma için özel notlar
- Doğalgaz kışın yükselir, yazın düşer. Her ay ayrı bölmek yerine yıllık ortalamayla sabit tutar belirleyebilirsin.
- Kombi ortak kullanılıyorsa ısıtma maliyeti odaya göre değil eşit bölünür.
- Biri odasında ayrı elektrikli ısıtıcı kullanıyorsa onun elektrik payını ayrıca konuş.
Faturayı kim öder, nasıl toplanır?
- Faturayı ödeyen kişi tutarı ve tarihi kaydeder.
- Diğerleri payını aynı hafta içinde öder.
- Son ödeme tarihine yakın fatura çıktıysa, geç ödemelerde kim ne yapacak baştan belli olsun.
Faturanın kimin adına olduğu da önemlidir: abonelik bir kişinin adınaysa, ayrılırken bu abonelik devri ya da kapatılması konuşulmalıdır.
Kaydı tutmak için
Faturayı kaydedip payları elle hesaplamak yerine Ev Ortağım'a gider olarak ekleyebilirsin; pay otomatik bölünür, kimin kime ne kadar borçlu olduğu görünür. Her ay tekrarlanan faturalar için "her ay tekrarla" seçeneği de var (Premium).
Örnek: kışın yüksek doğalgaz faturası
Üç kişilik evde ocak ayı faturaları (örnek): elektrik 900 ₺, su 300 ₺, doğalgaz 2.700 ₺, internet 450 ₺. Toplam 4.350 ₺.
| Yöntem | Kişi başı | Not |
|---|---|---|
| Her ay eşit bölüşüm | 1.450 ₺ | Kışın yüksek, yazın düşük; ay ay fark büyük |
| Yıllık ortalamayla sabit tutar | Örneğin 900 ₺ | Yıl sonunda fark kasada eşitlenir |
Sabit tutar yöntemiyle kışın fazla ödeyen kişi yazın az öder; aylık sürpriz kalmaz. Yıl sonunda toplam fatura ile ödenen toplamı karşılaştırıp farkı eşitlemek yeterlidir.
Evden taşınma ve abonelik devri
Faturalar genelde tek kişinin adınadır. O kişi taşınırsa elektrik, su, doğalgaz ve internet aboneliklerinin devri ya da kapatılması gerekir. Devir yapılmadan taşınan kişi, sonradan çıkan faturalardan sorumlu kalabilir. Bu yüzden ayrılma sürecinde abonelik sahipliğini de konuşun (ayrılma rehberimizde ayrıntılar var).
Faturayı küçültmek için 6 pratik ipucu
- Kullanılmayan odalarda ısıtma ve ışığı kapatın.
- Çamaşır ve bulaşık makinesini dolu çalıştırın.
- Duş sürelerini ve sıcak su ayarını konuşun.
- Kombi sıcaklığını ev olarak belirleyin; herkes farklı ayar yapınca fatura şişer.
- Cihazları bekleme modunda bırakmak yerine kapatın.
- Faturaları ay ay kaydedin; ani artışlar sorunu (kaçak, arıza) erken gösterir.
Sık sorulan sorular
Ev arkadaşlarıyla fatura nasıl bölünür?
En yaygın yöntem eşit bölüşümdür. Biri ay ortasında taşındıysa ya da kullanım çok farklıysa gün bazlı hesap veya önceden konuşulmuş bir oran daha adildir.
Doğalgaz faturası ev arkadaşları arasında nasıl paylaşılır?
Kombi ortak kullanılıyorsa eşit bölünür. Kışın yükselen tutar yüzünden aylık sabit bir ortalama belirleyip yıl sonunda hesaplaşmak sürtüşmeyi azaltır.
Biri evde yoksa faturadan muaf olur mu?
Kısa süreli yokluklarda genelde eşit bölüşüm sürer. Uzun süreli yokluklarda (örneğin bir ay) gün bazlı hesap ya da önceden konuşulmuş indirim uygulanır.