Yeni ev arkadaşı gelince borçlar ve depozito nasıl devredilir?
Eski ev arkadaşı çıktı, yenisi geliyor. Ortada açık market bakiyesi, ödenmemiş fatura payı ve depozito hesabı var. ‘Bunlar kime kalacak?’ sorusu net cevaplanmazsa hem giden hem gelen hem de kalan kişiler rahatsız oluyor.
Bu yazıda yeni ev arkadaşı gelirken mevcut borçların, açık faturaların ve depozito payının nasıl devredileceğini adım adım ve örneklerle göreceksin.
Açık borçlar ve faturalar nasıl devredilir?
İlk iş, mevcut durumu net listelemektir. Kira peşin ödendiyse bu ayın kalan günleri, bekleyen elektrik-su-doğalgaz, ortak market bakiyesi ve varsa küçük tamir masrafları tek tek yazılsın. Her kalemin yanında ‘kim ödedi, kim ne kadar borçlu’ notu olsun. Bu liste hem giden hem kalan hem de yeni gelen için referans olur.
Giden kişinin borçları genellikle iki yoldan kapatılır: Ya giden kişi çıkmadan önce tüm payını öder, ya da kalan ev arkadaşları devralır ve yeni gelenle denkleştirir. En temiz yol, giden kişinin çıkış gününde bakiyesini sıfırlamasıdır. Örnek: Giden kişinin 680 ₺ market + fatura borcu varsa, çıkmadan önce bu tutarı öder. Kayıt kapanır, yeni gelen sıfırdan başlar.
Bazen giden kişi ödeyemez veya unutur. Bu durumda kalanlar geçici olarak üstlenir ve yeni gelenle konuşarak paylaştırır. Yeni gelen ‘ben eski borçtan sorumlu değilim’ diyebilir; bu yüzden devir mutlaka yazılı ve onaylı olmalıdır. Sözlü ‘hallederiz’ demek sonra sorun çıkarır.
- Çıkış öncesi tüm açık kalemleri listeleyin
- Giden kişinin bakiyesini sıfırlamasını isteyin
- Ödeyemezse kalanlar devralır, yeni gelenle netleştirir
- Her devri kayıt ve onayla kapatın
Hesabı netleştirmek için kim kime borçlu aracını ve fatura bölme hesaplayıcısını kullanabilirsin. Kira gün hesabı için de kira bölüşme aracına bakabilirsin.
Eski borç yeni gelene otomatik geçmez. Devir için herkesin açık onayı gerekir.
Depozito payı ve kapanış adımları
Depozito genellikle ev sahibinde durur. Giden kişinin payı iki şekilde yönetilir: Ya yeni gelen, giden kişiye kendi depozito payını öder (devri), ya da ev sahibi iade edip yeni depozito alır. Hangi yöntem olursa olsun tutar, tarih ve onay net olmalıdır. Kesinti varsa (hasar, eksik) o tutar da kimin sorumluluğunda olduğu konuşulmalıdır.
Ev Ortağım’da depozito kaydı tutulabilir ve değişiklik evdekilerin onayıyla yapılır. Açık borçları ortak gider olarak ekleyip kimin ödediğini işaretleyebilirsin. Payı kişiye özel ayarlayıp onaylatırsın. Böylece ‘ben verdim, sen görmedin’ tartışması biter. Ay özetinde tüm hareketler net görünür.
Pratik kapanış sırası: 1) Giden kişinin tüm bakiyesini hesapla. 2) Ödemeyi al ve onayla. 3) Depozito payını yeni gelenle netleştir. 4) Bekleyen faturalar için gün oranı veya anlaşmalı tutar belirle. 5) Yeni gelenle ‘bundan sonrası eşit / oranlı’ kuralını baştan konuş. Bu beş adım atlanırsa üç ay sonra eski hesaplar yeniden açılır.
- Açık borç ve fatura listesini çıkar
- Giden kişinin bakiyesini sıfırla
- Depozito payını yeni gelenle anlaş
- Bekleyen faturalar için gün veya sabit tutar belirle
- Yeni pay kuralını yazılı not et ve kayda geç
Daha fazla kapanış detayı için ev arkadaşı evden ayrılırken hesap nasıl kapatılır ve depozito ve ortak eşya paylaşımı yazılarına bakabilirsin. Genel borç takibi için de borç ve alacak takibi yazısı faydalıdır.
Sonuç: Yeni ev arkadaşı gelmek bir başlangıçtır; eski hesapların temiz kapanması gerekir. Liste + sıfır bakiye + depozito anlaşması + onaylı kayıt dörtgeniyle hem giden hem gelen hem de kalan kişiler rahat eder. Sözlü ‘hallederiz’ demeyin, yazın ve onaylayın.